محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
103
آثار عجم ( فارسى )
از زهير بن ابى سلمى است . محجوب نماند كه زهير نام شاعر ، نيز بسيار بودهاند ؛ از آن جمله ابو الفضل است ؛ چون فضل و رتبتى تمام داشته ، ذكرى از آن مىنمائيم . [ زهير ] « 1 » زهير بن محمّد بن على بن يحيى ؛ لقبش بهاء الدّين و كنيتش ابو الفضل ؛ از فضلاى عصر و ادباى دهر بوده ؛ نظما و نثرا او خطّا ، اصلش از طايفهء « ازد » بوده كه اسد به سكون سين نيز گويند و زهير مدّتها در مصر ، خدمت ملك صالح « 2 » نجم الدّين را مىنموده و گفتهاند كه اشعار آن ، سهل ممتنع است . تولّدش در مكّهء معظّمه ، سنهء 581 هجرى است و وفاتش سنهء 656 ؛ مدفنش در « قرافة الصغرى » « 3 » است كه آن قبرستانى است در مصر ، در جوار امام شافعى « 4 » ، پيشواى اهل سنّت . [ فرزدق ] « 5 » ( 36 ) اسمش همام « 6 » بن غالب التّميمى المجاشعى « 7 » ؛ كنيتش ابو الاخطل و ابو فراسش نيز مىگفتند و فرزدق لقب او بوده . مصاحب با جرير شاعر است - كه مذكور شد - در ميان آنها مهاجاة و معاداة بوده ؛ چندانكه ادبا آن مهاجاة را جمع نموده ، كتابى ساختهاند و گويند شيعى مذهب است . وقتى در مدح حضرت امام زين العابدين - عليه السّلام -
--> او را ؛ يعنى اگر كسى سؤال كند از اهل آنجا ، كسى جواب نمىدهد . اشاره به خرابى و بىاهل بودن آنجاست . ( 1 ) . بر وزن زبير است . ( 2 ) . از طبقهء اوّل آل ايّوب است كه در مصر و شام ايالت داشتهاند . ( 3 ) . به فتح قاف در اوّل است . ( 4 ) . يكى از ائمهء عامّه است ؛ اسمش محمّد بن ادريس ، كنيتش ابو عبد اللّه ؛ و شافعى منسوب به سوى جدّ جدّ خود است كه شافع بن سائب بوده كه پيغمبر را ملاقات كرده . شافعى در سنهء 204 وفات نموده [ است ] . ( 5 ) . به فتحين است و به فتح دال كه در چهارم واقع است . ( 6 ) . به تشديد ميم است . ( 7 ) . به ضم ميم ، قبيلهاى هستند از تميم .